Jeśli chodzi o JPK to nie jesteśmy jedyni. W maju 2005 r. Komisja do Spraw Skarbowych (CFA) OECD opublikowała pierwszą wersję wytycznych SAF-T. Wersja 1.0 została oparta na zapisach znajdujących się w Księdze Kont KG Księgi Głównej wraz z danymi o pliku głównym dla klientów i dostawców oraz szczegółami faktur, zamówień, płatności i korekt. Pierwszym krajem, w którym wprowadzono odpowiednik naszego JPK, SAF-T była Portugalia. Następnymi były: Francja, Niemcy, Luksemburg i Austria. Dokładnie w 2008 r. w Portugalii zaczęto prace nad wprowadzeniem SAF-T. Jednak dopiero w 2013 r. nastąpiła zmiana legislacyjna i rozpoczęto masowe powszechne stosowanie standardu SAF-T, zobowiązując firmy do przesyłania faktur, dokumentów przewozowych i ruchów księgowych w tym formacie. Przedsiębiorcy mieli, więc prawie 5 lat na oswojenie się z nową formą kontroli. W grudniu 2014 r. zakończył się ostatni termin przedłużenia terminu przyznany przez portugalski urząd celny i podatkowy na przejście do elektronicznego systemu SAFT-PT. Od tego czasu firmy musiały stopniowo dostosowywać się do zmian legislacyjnych, wprowadzając zmiany w swoich systemach ERP i generując zautomatyzowane kanały komunikacji z organem podatkowym za pośrednictwem usług internetowych.
W naszym kraju JPK został wprowadzony ustawą z 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa. Obowiązek przesyłania plików JPK został wprowadzony z dniem 1 lipca 2016r. jednak obowiązywał tylko dużych przedsiębiorców. Następnie od 1 stycznia 2017 obowiązkiem tym zostały objęte średnie i małe przedsiębiorstwa, a ostatecznie od 1 stycznia 2018 wszyscy tzw. „VAT-owcy” będą musieli wysyłać pliki JPK do organów administracji skarbowej. Przedsiębiorcy musieli, więc o wiele szybciej niż w Portugalii przygotować się do przesyłania JPK-ów. Takie tempo wprowadzania tego typu rozwiązań musi mieć wpływ na ilość kłopotów związanych z przesyłaniem przez podatników plików JPK. Przykładem najczęstszych problemów są rozbieżności między plikami JPK, a deklaracją VAT-7/VAT-7K, która inaczej niż pliki zawiera podatek naliczony do przeniesienia z poprzedniej deklaracji lub też rozbieżności gdy wykażemy podatek naliczony z faktur zakupów w jednym z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych innym niż wykazał nasz kontrahent. Na stronie Ministerstwa Finansów znajduje się raptem ok. 30 pytań i odpowiedzi, które mają rozwiać wątpliwości związane z wysyłką plików. Ponadto od dnia 1 lipca 2018r. każdy podatnik prowadzący księgowość elektronicznie, na żądanie urzędu będzie musiał przesłać wygenerowane następujące pliki JPK:
- księgi rachunkowe – JPK_KR
- wyciąg bankowy – JPK_WB
- magazyn – JPK_MAG
- faktury VAT – JPK_FA
- podatkowa księga przychodów i rozchodów – JPK_PKPIR
- ewidencja przychodów – JPK_EWP.
Niektórzy uczulają, że katalog ten nie jest zamknięty. Z doświadczeń dużych przedsiębiorstw, które mają już obowiązek wysyłania na żądanie powyższych plików wynika, że przygotowanie magazynu czy ksiąg rachunkowy w formacie plików JPK jest bardzo czasochłonne, z uwagi na ilość i objętość danych.
Ponadto podatnicy, którzy rozliczają się z podatku VAT kwartalnie, mimo że deklaracje VAT-7K będą mogli dalej składać kwartalnie, to pliki JPK muszą wysyłać za okresy miesięczne.
Cieszmy się mimo wszystko, że nie wprowadzono w naszym kraju (jeszcze!) podobnie jak w Hiszpanii tzw. SII – systemu natychmiastowego udostępniania informacji. Chodzi o wprowadzenie nowego systemu księgowania podatku od wartości dodanej w systemie online AEAT, gdzie każdy przedsiębiorca jest zobligowany w ciągu 4 dni od daty wystawienia faktury sprzedaży ( 8 dni w przypadku faktur wystawionych przez odbiorcę lub osobę trzecią), dostarczać informację o jej wystawieniu do organów skarbowych.
Z czasem system informowania organów za pomocą plików JPK ma zastąpić wysyłanie tradycyjnych deklaracji VAT. Z pewnością idea wysyłania plików JPK ma olbrzymi wpływ na wyeliminowanie nieuczciwych kontrahentów, jednak ogrom informacji jakie będą posiadały o nas organy nieco przeraża.
Anna Buczyńska